Zupełny rozkład pożycia małżeńskiego jako przesłanka warunkująca orzeczenie rozwodu
Aby Sąd mógł orzec o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód Sąd musi ustalić istnienie dwóch przesłanek pozytywnych i braku którejkolwiek z trzech określonych przepisami przesłanek negatywnych. Przesłankami pozytywnymi umożliwiającymi orzeczenie rozwodu są zupełność oraz trwałość rozkładu pożycia. Oznacza to, że w każdej więc sprawie o rozwód sąd musi ustalić, czy taki rozkład pożycia występuje. Natomiast artykuł 56 § 2 i 3 KRO określa okoliczności, w których rozwód może nie zostać orzeczony mimo spełnienia obu powyżej wskazanych przesłanek pozytywnych. Tymi przesłankami negatywnymi są:
1) dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków (Sąd nie orzeknie rozwodu, jeżeli dobro mogłoby być zagrożone poprzez udzielenie rozwodu)
2) sprzeczność orzeczenia rozwodu z zasadami współżycia społecznego, występująca z innych powodów niż z uwagi na dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków;
3) żądanie orzeczenia rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód, albo jego odmowa wyrażenia zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Kiedy zatem spełniona jest przesłanka zupełności rozkładu pożycia małżonków? Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, rozkład pożycia małżonków jest zupełny, gdy wszystkie więzy łączące małżonków (duchowe, fizyczne i gospodarcze) uległy zerwaniu. Jak słusznie wskazał w swoim wyroku z 28 października 2004 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w sprawie o sygn. I ACa 375/04, jeżeli przy zupełnym braku więzi duchowej i fizycznej pozostały pewne elementy więzi gospodarczej, wywołane szczególnymi okolicznościami (np. wspólnym zamieszkiwaniem), rozkład pożycia można mimo to uznać za zupełny.
Więź fizyczna pomiędzy małżonkami w znacznym uproszczeniu polega na utrzymywaniu kontaktów seksualnych. Jest to jeden z podstawowych elementów małżeństwa, uregulowany nawet w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a mianowicie w art. 23, który stanowi m.in., że małżonkowie są obowiązani do wspólnego pożycia.
Więź duchowa polega na okazywaniu drugiemu małżonkowi uczucia i miłości, prawidłowej komunikacji, zrozumienia i wsparciu w różnych aspektach życia. To również jeden z podstawowych elementów małżeństwa, także uregulowany w art. 23 k.r.o., gdzie ustawodawca wskazał, że małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy i wierności. Często, aby ustalić czy więź duchowa została zachowana sąd wprost pyta stron czy nadal kocha pan/pani swojego małżonka.
Więź gospodarcza pomiędzy małżonkami polega na wspólnym gospodarowaniu majątkiem i dochodami, a także na dzieleniu się obowiązkami typowymi dla rodziny. Dlatego jeżeli strony w czasie procesu o rozwód nadal ze sobą mieszkają to sąd ustala, czy małżonkowie posiadają wspólne konta, gotują sobie nawzajem, wspólnie podejmują decyzje dotyczące ich rodziny, np. o remontach domu czy finansowe. Gdyby bowiem sąd ustalił, że więź gospodarcza nadal istnieje to świadczy to, o tym, że rozkład pożycia nie jest jeszcze zupełny, a zatem, że powództwo o rozwód powinno zostać oddalone.
Sprawy rozwodowe adwokat Turek
Kancelaria Adwokacka adwokata Tomasza Janiaka w Turku zajmuje się kompleksową pomocą prawną w sprawach rozwodowych.